Direct naar (in deze pagina): inhoud, zoekveld of menu.

MinBuza.nl

U bevindt zich op: Home › Nederland › Over Nederland › Geschiedenis

Korte geschiedenis van Nederland

Romeinse tijd

Vóór het begin van de christelijke jaartelling werd het huidige Nederland bewoond door Germaanse en Keltische stammen. Tot het jaar 400 maakte het gedeelte ten zuiden van de Rijn deel uit van het Romeinse Rijk.

Naar boven

Middeleeuwen

Tijdens de Middeleeuwen was Nederland verdeeld in autonome gewesten met eigen feodale heren. De belangrijkste vorst van de middeleeuwen was Karel de Grote. In de achtste eeuw regeerde hij over een gebied dat zich uitstrekste over een groot deel van het huidige Europa.

Onder de Habsburgse vorst Karel V (1500-1558) werden de gewesten met het huidige België en Luxemburg onder de naam 'Lage Landen' verenigd tot één geheel en toegevoegd aan het grote Bourgondisch-Habsburgse Rijk.

Naar boven

Tachtigjarige oorlog

In 1568 kwam een aantal Noord-Nederlandse gewesten onder leiding van prins Willem van Oranje in opstand tegen Philips II, de zoon van Karel V. De oorzaak hiervan was de beperking van de vrijheid van godsdienst en het absolutistisch streven van Philips II. Het werd het begin van wat in Nederland bekend staat als 'de Tachtigjarige oorlog'.

Bij de vrede van Munster in 1648 werd de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden als zelfstandige staat erkend. De Republiek bestond uit de zeven soevereine gewesten: Holland, Zeeland, Utrecht, Friesland, Groningen, Overijssel en Gelderland. De republikeinse staatsvorm bleef een feodaal element houden met de stadhouder, een machtige functie die bekleed werd door de erfgenamen van Willem van Oranje.

Naar boven

De Gouden Eeuw

Tijdens de zeventiende eeuw, ook wel de 'Gouden Eeuw' genoemd, kwam de Republiek tot grote welvaart. Voor een groot deel was dat te danken aan de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC). De VOC, die in 1602 was opgericht om de scheepvaart en handel met Zuidoost-Azië te coördineren, vormde lange tijd de grootste handelsonderneming ter wereld. Daarnaast bestond er ook de Westindische Compagnie (WIC), die handel dreef met West-Afrika en Amerika.

De noodzaak om deze handelsbelangen te beschermen, leidde tot verschillende oorlogen met Engeland. Niettemin waren de banden tussen Nederland en Engeland heel nauw. Zowel stadhouder Willem II als zijn zoon stadhouder Willem III waren met een Engelse prinses gehuwd. In 1689 werd Willem III door het Engelse parlement verzocht om het koningschap van Engeland op zich te nemen.

Naar boven

Het Koninkrijk der Nederlanden

De Franse Revolutie betekende het einde van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. In 1795 werd de Republiek door de Franse revolutionaire legers bezet. De Fransen maakten er een vazalstaat van: de 'Bataafse Republiek'. In 1806 benoemde Napoleon zijn broer Lodewijk Napoleon tot koning van het 'Koninkrijk Holland' en weer vier jaar later werd Nederland geheel bij Frankrijk ingelijfd. Onder koning Lodewijk Napoleon werd Amsterdam tot hoofdstad uitgeroepen.

In 1813, na de ineenstorting van het Franse rijk en hernieuwde onafhankelijkheid van Nederland, ontstond er een strijd tussen 'koningsgezinden' en 'republikeinen', die beslecht werd in het voordeel van de koningsgezinden. Willem Frederik, Prins van Oranje Nassau en zoon van de laatste stadhouder, kwam terug uit Engeland. De regering verhuisde weer naar Den Haag, terwijl Amsterdam de officiële hoofdstad bleef. Ook bleef Nederland een eenheidsstaat, want men keerde niet terug naar het stelsel van zelfstandige provincies. Toen de Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden in 1815 werden samengevoegd tot het Koninkrijk der Nederlanden, werd Willem Frederik tot koning benoemd. Hiermee werd het erfelijk koningschap ingesteld.

Naar boven

Grondwetsherziening

Na een ingrijpende herziening van de Grondwet in 1848 waren de ministers geen verantwoording meer verschuldigd aan de koning, maar aan de gekozen volksvertegenwoordiging. Deze nieuwe grondwet vormde het fundament van de huidige constitutionele monarchie, op basis van een parlementair stelsel.

In 1830 scheidden de Zuidelijke Nederlanden zich af en vormden de staat België. Hiermee kreeg Nederland zijn huidige vorm. Na de dood van koning Willem III in 1890, eindigde de erfopvolging in mannelijke lijn en verviel de personele unie met Luxemburg, waarvan de Nederlandse koning tot dan Groothertog was geweest.

Onder regentschap van haar moeder, koningin Emma, kwam koningin Wilhelmina (1880-1962) aan de regering. In 1898 eindigde het regentschap toen Wilhelmina 18 jaar werd en zelf de taken van het koningschap op zich nam.

Naar boven

Algemeen kiesrecht

Gedurende de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) was Nederland neutraal, maar kreeg het land wel te maken met aanzienlijke economische problemen. Ondanks de nabijheid van de oorlog werd in 1917 een grondwetswijziging doorgevoerd, waarbij het algemeen kiesrecht voor mannen werd ingevoerd. In 1919 volgde het algemeen kiesrecht voor vrouwen.

Naar boven

Tweede Wereldoorlog

Hoewel Nederland tot aan de Tweede Wereldoorlog een politiek van strikte neutraliteit had gevoerd, werd het in mei 1940 door Duitsland aangevallen, waarna vijf jaren van bezetting volgden. Koningin Wilhelmina week uit naar Engeland waar zij een belangrijke rol bleef vervullen als symbool van het verzet tegen de bezetter. Na een regeerperiode van vijftig jaar, deed zij in 1948 afstand van de troon ten gunste van haar dochter Juliana. In 1980 werd Juliana opgevolgd door haar oudste dochter, de huidige koningin Beatrix.

Naar boven

Wederopbouw

Na de oorlog kon dankzij de Amerikaanse Marshall-hulp een begin gemaakt worden met het herstel van Nederland. De regeringscoalitie van de Katholieke Volkspartij (KVP) en de Partij van de Arbeid (PvdA) legde de basis voor de verzorgingsstaat. In de jaren 60 zorgen progressieve jongeren in de politiek voor de totstandkoming van een ongekend omvangrijke en ruimhartige sociale wetgeving.

Naar boven

Watersnoodramp

In februari 1953 wordt Nederland getroffen door een ramp. Door een zeldzame combinatie van springvloed en een zeer zware noordwesterstorm overstroomt 150.000 hectare land. In een nacht verdrinken ruim 1800 mensen en duizenden stuks vee. De watersnoodramp is aanleiding om het Deltaplan, een van de grootste na-oorlogse waterbouwkundige werken, versneld uit te voeren. In 1958 werd de eerste beweegbare stormvloedkering in gebruik genomen. In 1997 waren de Deltawerken voltooid.

Naar boven

Overzeese gebiedsdelen

Tot aan de Tweede Wereldoorlog was Nederland een grote koloniale mogendheid. Vrij spoedig daarna werden de koloniën zelfstandig. Indonesië maakte zich geheel los van Nederland. Suriname en de Nederlandse Antillen, gelegen in het Caraïbisch gebied, werden in 1954 met Nederland gelijkwaardige partners bij de aanvaarding van het Statuut voor het Koninkrijk. Hierbij werd bepaald dat de regering van het koninkrijk de buitenlandse betrekkingen en defensie voor de overzeese gebiedsdelen zou behartigen.

Op 25 november 1975 werd Suriname een onafhankelijke republiek. Sinds 1 januari 1986 heeft Aruba, dat tot dan toe samen met de eilanden Curaçao, Bonaire, St. Eustatius, Saba en St. Maarten de Nederlandse Antillen vormde, een 'status aparte' binnen het koninkrijk gekregen. Daarmee werd Aruba een gelijkwaardige partner in het koninkrijk, naast de Nederlandse Antillen en Nederland.

Naar boven

Paars kabinet

Na de verkiezingen van 1994 vindt een politieke aardverschuiving plaats: na een halve eeuw verliezen de christen-democraten hun plaats in de regering. Er wordt een nieuwe coalitie gevormd van liberalen, sociaal-democraten en linksliberalen: het eerste ‘Paarse’ kabinet.

Naar boven

21ste eeuw

Aan het begin van de 21ste eeuw wordt Nederland opgeschrikt door de moord op hoogleraar, schrijver en politicus Pim Fortuyn. Vlak voor de verkiezingen in 2002 waaraan hij zou meedoen met zijn nieuwe, ‘populistische’ rechtse partij werd hij neergeschoten.

In 2004 werd Nederland voorzitter van de Europese Unie. In deze periode speelden belangrijke zaken: de Unie was zojuist uitgebreid met tien lidstaten, er was de wereldwijde dreiging van terrorisme en de Europese economie moest versterkt worden.

Naar boven

Bekijk de volledige versie van MinBuza